3. Sınıf Fen Bilimleri Işık ve Ses Ünitesi Konu Özeti

idris3. Sınıf Fen Bilimleri, 3. Sınıf ÖdevleriLeave a Comment

3.SINIF FEN BİLİMLERİ 5. ÜNİTE

IŞIK VE SES ÜNİTESİ KONU ÖZETİ

PDF OLARAK İNDİR: IŞIK VE SES ÖZETİ

1-IŞIĞIN GÖRMEDEKİ ROLÜ

Çevremizde bulunan varlıkları görebilmemiz için ışık kaynaklarının yaydığı ışığın nesnelere çarpıp gözümüze gelmesi gerekir. Ya da o nesnenin kendisinin ışıklı olması lazım.

Hava karardığında çevremizi görebilmemiz için evlerde ve sokaklarda lambaların yandığını görürüz.  Akşamları  veya  karanlık  tünellerde  şoförler yolu görebilmek için araç farlarını yakarlar.

Bulunduğumuz ortamdaki  ışık  yetersiz  ise cisimleri net göremeyiz. Işık  çevremizdeki  cisimleri  görmemizi  sağlayan bir enerjidir.

Aydınlatması yetersiz bir ortamda yani loş ışıkta  ders  çalışırsak  ya  da  kitap  okursak  gözlerimiz yorulur  ve  ilerleyen  süreçte  göz  sağlığımız  bozulabilir.

Çevremizdeki binaların veya ortamların ne kadar ışığa ihtiyacı olduğu mühendisler tarafından hesaplanmaktadır.

Gereğinden fazla ışık kaynağı kullanmak  hem  gözümüze  zarar  verir hem de net görmemizi engeller.

Güçlü ışık kaynakları ile çalışanlar, gözlerini korumak için özel göz koruyucuları kullanırlar.

Güneş, güçlü bir ışık ve ısı kaynağıdır. Güneş’e çıplak gözle bakmamalıyız. Güneş’in zararlı ışınlarından  korunmak için güneş gözlüğü kullanmalıyız.

Bir cismi görmemiz için ya cismin aydınlatılması ya da cismin ışık yayması gerekir.

Ders çalıştığımız sırada da bulunduğumuz alanın ve ışığın geliş yönü oldukça önemlidir. Ders çalışırken aydınlatma sol üst taraftan gelmelidir. Gözlerimize doğrudan gelen ışıklar göz sağlığımızı bozar ve büyük ölçüde zarar verir. Eğer gece ders çalışıyorsak masa lambaları yeterli ve uygun olacaktır.

Gökkuşağı Nasıl Oluşur?

Gökkuşağı  Güneş’ten  gelen  ışığın  su  damlaları  içinden  geçerken  yön  değiştirmesi ve yansıması  sonucunda  oluşur.  Işık  su  damlalarının  içinden  yansıyarak geçerken rengarenk bir görüntü meydana gelir. Gökkuşağının renkleri dıştan içe doğru kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert ve mor şeklindedir.

2-IŞIK KAYNAKLARI

Işık  yayan ve çevresini  aydınlatan  nesnelere  ışık  kaynakları denir. Işık kaynakları doğal ve yapay  ışık kaynakları olmak üzere ikiye ayrılır.

a)Doğal Işık Kaynakları: İnsanlar tarafından üretilmeyen, doğada kendiliğinden var olan ışık kaynaklarıdır.

Örnekler: Güneş, yıldızlar, yıldırım, şimşek, ateşböceği, fenerbalığı, denizanası, mürekkep balığı ve bazı mantar çeşitleri…

b)Yapay Işık Kaynakları: İnsanlar tarafından üretilen ve doğada kendiliğinden bulunmayan ışık kaynaklarıdır. Yapay ışık kaynakları tükenebilecek kaynaklardır,  insanların müdahalesi ile yanar ve söner.

Örnekler: Ampul, mum, fener, gaz lambası, trafik ışıkları,        

kandil,lüks,meşale,sokaklambaları,arabafarları,ceptelefonu,bilgisayar ve televizyon ekranları …

Yansıtıcı Kaynaklar (Aydınlatılmış Cisimler): Bazıma maddeler, karanlıkta ışığı varmış gibi etrafı aydınlatsa da ışık kaynağı değildirler. Bunlar çevrelerinden aldıkları ışık sayesinde ışık kaynağı gibi görünürler. Başka bir değişle aldıkları ışığı yansıtırlar.

Örnekler: Ay, porselen, ayna, reflektör, alüminyum folyo, trafik levhaları, yemek kaşığı, fosforlu kıyafetler, sudaki ışık yansıması…

3-ÇEVREMİZDEKİ SESLER

Duyu organlarımızdan biri olan kulak sayesinde etrafımızdaki sesleri duyar, varlıkları algılar ve varlıkları seslerine göre ayırt ederiz.

Ses, cisimlerin titreşmesi sonucu oluşur. Ses bir kaynaktan çıkar,suda oluşan dalgalar gibi etrafa yayılır.Bu sesleri kulaklarımızla işitiriz. Fakat boşlukta  yani  madde  olmayan  bir ortamda ses yayılmaz.

Her sesin kaynağı vardır. Sesin kaynağını göremediğimiz durumlarda, ses kaynağının yerini,işitme duyumuzla tahmin edebiliriz.

Kaldırımda yürürken  havlama  sesi  duyduğumuzda yakınlarda bir yerde köpek olduğunu  anlarız. Çünkü havlama  sesinin  kaynağı köpektir.

Evimizden dışarı çıkarken  gök  gürültüsü  sesi duyduğumuzda  yanımıza şemsiyeyi  alırız. Dışarıya çıkmamamıza  rağmen havanın bulutlu olduğunu ve yağmur  yağabileceğini duyduğumuz  sesin  kaynağından anlarız. Sınıfımızda  konuşan  bir  arkadaşımızın  sesinden  hangi  arkadaşımız  olduğunu tahmin edebiliriz. Çünkü o sesin kaynağı sınıf arkadaşımızdır.

Yakındaki sesleri uzaktakilere göre daha iyi işitiriz. Sesin uzaktan veya yakından duyulabilme özelliğine ses şiddeti denir. Ses şiddeti, sesin gür ya da zayıf işitilmesidir. Ses şiddeti sesin işitilmesinde belirleyicidir. Şiddeti çok olan sesler,az olanlardan daha iyi işitilir.

Kulağımız bütün sesleri işitemez. İnsanların işitemediği çok kuvvetli veya çok zayıf kuvvetteki bazı sesleri hayvanlar işitebilir.

Örneğin: Balinalar, köpekler, yarasalar ve baykuşlar insanların işitemediği sesleri işitebilir.

Büyük salonlarda veya kalabalık topluluklara konuşurken ses şiddetini arttırmak için megafon veya hoparlörlere bağlı mikrofon kullanırız.

Meslekleri gereği gürültülü ortamlarda çalışanlar kulak sağlığı için, kulak tıkacı veya kulak maskesi kullanırlar. Yine kulaklıkla müzik dinleyebiliriz ancak yüksek sesle değil.

Etrafına ses yayan kaynaklara ses kaynağı denir. Ses kaynağına yaklaştıkta sesi daha iyi duyarken,ses kaynağından uzaklaştıkça daha az duyarız.Ses kaynakları  doğal ve yapay ses kaynakları olmak üzere 2’ye ayrılırlar.

a)Doğal Ses Kaynakları: Doğada kendiliğinden var olan seslerdir. Örneğin: Yağmur sesi, rüzgar sesi, su sesi, hayvanların ve insanların çıkardıkları sesler… Bu kaynaklardan çıkan sesler de doğal sestir.

  1. b) Yapay Ses Kaynakları: Doğada kendiliğinden bulunmayan, insanlar tarafından oluşturulan seslerdir.Örneğin:Müzik aletlerinin çıkardığı sesler,taşıtların çıkardığı sesler,televizyon,radyo,telefon gibi araçlardan çıkan sesler…Bu kaynaklardan çıkan sesler de yapay sestir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir